पाल्पा,२२ असोज। मातृ तथा नवजात शिशुको मृत्यु घटाउने प्रयास भइरहे पनि पाल्पामा पछिल्लो वर्ष नवजात शिशुको मृत्यु बढेको छ। स्वास्थ्य कार्यालय पाल्पाका अनुसार, आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा जिल्लामा एक जना आमाको मृत्यु हुँदा १९ जना नवजात शिशुको मृत्यु भएको छ।
यसअघि आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा एक जना आमासहित १४ जना नवजात शिशुको मृत्यु भएको थियो। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मातृ मृत्यु शून्यमा झरे पनि १७ जना नवजात शिशुको मृत्यु भएको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ।
Advertisement
Advertisement
Advertisement
मृतजन्मको संख्या पनि उल्लेख्य छ। तीन आर्थिक वर्षमा क्रमशः ४१, ४३ र २१ वटा मृतजन्म भएको तथ्यांक छ।
पाल्पा पूर्ण संस्थागत प्रसूतिसेवायुक्त जिल्ला घोषणा भए पनि गर्भावस्थादेखि प्रसूतिपछिसम्मको स्वास्थ्य सेवा सबै महिलाले मापदण्डअनुसार लिन नसक्नु, दुर्गम क्षेत्रमा स्वास्थ्य जाँचको पहुँच कमजोर हुनु र जटिल अवस्थामा समयमै सुविधासम्पन्न अस्पताल पुग्न नसक्नु प्रमुख चुनौतीका रुपमा देखिएका छन्।
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा चार पटक गर्भजाँच गराउने दर ८६.९८ प्रतिशत रहे पनि संस्थागत प्रसूति सेवा लिने दर ७७.३७ प्रतिशत र प्रसूतिपछि चार पटक स्वास्थ्य जाँच गराउने दर ४९.२९ प्रतिशत मात्रै रहेको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ। घरमै हुने प्रसूति भने शून्य रहेको कार्यालयको भनाइ छ।
स्वास्थ्य कार्यालय पाल्पाका प्रमुख गौरव ढकालले सरोकारवाला निकायबीच समन्वय र सहकार्य बढाउन सके मातृ तथा नवजात शिशुको मृत्युदर घटाउन सकिने बताए। दुर्गम क्षेत्रमा ग्रामीण अल्ट्रासाउन्ड सेवा विस्तार, सहज पहुँच हुने स्थानमा गुणस्तरीय बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन र समयमै उपचारको व्यवस्था गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
राष्ट्रिय अवस्थासँग तुलना गर्दा लुम्बिनी प्रदेशमा पनि मातृ तथा नवजात स्वास्थ्यका सूचक चुनौतीपूर्ण छन्। नेपालमा मातृ मृत्यु अनुपात प्रतिलाख जीवित जन्ममा १५१ रहेकामा लुम्बिनीमा २०७ तथा राष्ट्रिय नवजात शिशु मृत्युदर प्रतिहजार जीवित जन्ममा २१ रहेकामा प्रदेशमा २४ रहेको तथ्यांक छ।
